<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<!DOCTYPE root>
<article xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML" xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xmlns:ali="http://www.niso.org/schemas/ali/1.0/" article-type="research-article" dtd-version="1.2" xml:lang="en"><front><journal-meta><journal-id journal-id-type="publisher-id">JETP Letters (Journal of Experimental and Theoretical Physics Letters)</journal-id><journal-title-group><journal-title xml:lang="en">JETP Letters (Journal of Experimental and Theoretical Physics Letters)</journal-title><trans-title-group xml:lang="ru"><trans-title>Письма в Журнал экспериментальной и теоретической физики</trans-title></trans-title-group></journal-title-group><issn publication-format="print">0370-274X</issn><issn publication-format="electronic">3034-5766</issn><publisher><publisher-name xml:lang="en">The Russian Academy of Sciences</publisher-name></publisher></journal-meta><article-meta><article-id pub-id-type="publisher-id">697213</article-id><article-id pub-id-type="doi">10.7868/S3034576625110217</article-id><article-categories><subj-group subj-group-type="toc-heading" xml:lang="en"><subject>Articles</subject></subj-group><subj-group subj-group-type="toc-heading" xml:lang="ru"><subject>Статьи</subject></subj-group><subj-group subj-group-type="article-type"><subject>Research Article</subject></subj-group></article-categories><title-group><article-title xml:lang="en">Orbital'nyy magnetizm v Sr<sub>2</sub>VO<sub>4</sub>: konkurentsiya antiferrooktupol'nogo i ferromagnitnogo uporyadocheniy</article-title><trans-title-group xml:lang="ru"><trans-title>Орбитальный магнетизм в Sr<sub>2</sub>VO<sub>4</sub>: конкуренция антиферрооктупольного и ферромагнитного упорядочений</trans-title></trans-title-group></title-group><contrib-group><contrib contrib-type="author"><name-alternatives><name xml:lang="en"><surname>Chizhov</surname><given-names>D. E</given-names></name><name xml:lang="ru"><surname>Чижов</surname><given-names>Д. Е</given-names></name></name-alternatives><xref ref-type="aff" rid="aff1"/></contrib><contrib contrib-type="author"><name-alternatives><name xml:lang="en"><surname>Igoshev</surname><given-names>P. A</given-names></name><name xml:lang="ru"><surname>Игошев</surname><given-names>П. А</given-names></name></name-alternatives><email>igoshev_pa@imp.uran.ru</email><xref ref-type="aff" rid="aff1"/></contrib></contrib-group><aff id="aff1"><institution>Институт физики металлов</institution></aff><pub-date date-type="pub" iso-8601-date="2025-11-15" publication-format="electronic"><day>15</day><month>11</month><year>2025</year></pub-date><volume>122</volume><issue>9-10</issue><issue-title xml:lang="en">VOL 122, NO9-10 (2025)</issue-title><issue-title xml:lang="ru">ТОМ 122, №9-10 (2025)</issue-title><fpage>685</fpage><lpage>692</lpage><history><date date-type="received" iso-8601-date="2025-11-29"><day>29</day><month>11</month><year>2025</year></date></history><permissions><copyright-statement xml:lang="en">Copyright ©; 2025, Russian Academy of Sciences</copyright-statement><copyright-statement xml:lang="ru">Copyright ©; 2025, Российская академия наук</copyright-statement><copyright-year>2025</copyright-year><copyright-holder xml:lang="en">Russian Academy of Sciences</copyright-holder><copyright-holder xml:lang="ru">Российская академия наук</copyright-holder><ali:free_to_read xmlns:ali="http://www.niso.org/schemas/ali/1.0/" start_date="2026-11-15"/></permissions><self-uri xlink:href="https://journals.eco-vector.com/0370-274X/article/view/697213">https://journals.eco-vector.com/0370-274X/article/view/697213</self-uri><abstract xml:lang="en"><p>Выведена эффективная модель типа Кугеля–Хомского, применимая к описанию магнитного и орбитального порядка в соединении Sr<sub>2</sub>VO<sub>4</sub>. Для случая бесконечно большого параметра кристаллического поля (разница энергий <italic>xy</italic>- и <italic>xz</italic>, <italic>yz</italic>-состояний) построена фазовая диаграмма основного состояния в переменных "спин-орбитальное взаимодействие – хундовский обмен". Описан квантовый фазовый переход и выведено уравнение фазовой границы состояния со скрытым магнитным и орбитальным дальним порядком и слабоферромагнитного состояния с сопутствующим согласованным антиферроорбитальным порядком с той же амплитудой. Дано описание этих дальних порядков в терминах октупольных моментов, построенных через компоненты полного момента.</p></abstract><trans-abstract xml:lang="ru"><p>Выведена эффективная модель типа Кугеля–Хомского, применимая к описанию магнитного и орбитального порядка в соединении Sr<sub>2</sub>VO<sub>4</sub>. Для случая бесконечно большого параметра кристаллического поля (разница энергий <italic>xy</italic>- и <italic>xz</italic>, <italic>yz</italic>-состояний) построена фазовая диаграмма основного состояния в переменных "спин-орбитальное взаимодействие – хундовский обмен". Описан квантовый фазовый переход и выведено уравнение фазовой границы состояния со скрытым магнитным и орбитальным дальним порядком и слабоферромагнитного состояния с сопутствующим согласованным антиферроорбитальным порядком с той же амплитудой. Дано описание этих дальних порядков в терминах октупольных моментов, построенных через компоненты полного момента.</p></trans-abstract><funding-group><funding-statement xml:lang="ru">Работа выполнена в рамках государственного задания Минобрнауки России для Института физики металлов Уральского отделения Российской академии наук; численный расчет фазовых диаграмм поддержки проектом Российского научного фонда 23-42-00069</funding-statement></funding-group></article-meta></front><body></body><back><ref-list><ref id="B1"><label>1.</label><mixed-citation>K. H. Kyrezn, Д. И. Хомский, УФН 136, 621 (1982)</mixed-citation></ref><ref id="B2"><label>2.</label><mixed-citation>B. J. Kim, H. Ohsumi, T. Komesu, S. Sakai, T. Morita, H. Takagi, and T. Arima, Science 323, 1329 (2009).</mixed-citation></ref><ref id="B3"><label>3.</label><mixed-citation>D. Pesin and L. Balents, Nature Phys. 6, 376 (2010).</mixed-citation></ref><ref id="B4"><label>4.</label><mixed-citation>M. Rey, P. Dehaudt, J. Joubert, B. Lambert-Andron, M. Cyrot, and F. Cyrot-Lackmann, J. Solid State Chem. 86, 101 (1990).</mixed-citation></ref><ref id="B5"><label>5.</label><mixed-citation>M. Itoh, M. Shikano, H. Kawaji, and T. Nakamura, Solid State Commun. 80, 545 (1991).</mixed-citation></ref><ref id="B6"><label>6.</label><mixed-citation>V. Giannakopoulou, P. Odier, J. Bassat, and J. Loup, Solid State Commun. 93, 579 (1995).</mixed-citation></ref><ref id="B7"><label>7.</label><mixed-citation>M. Cyrot, B. Lambert-Andron, J. L. Soubeyroux, M. J. Rey, P. H. Dehaudt, J. Beille, and J. L. Tholence, J. Solid State Chem. 85, 321 (1990).</mixed-citation></ref><ref id="B8"><label>8.</label><mixed-citation>W. Gong, J. Greedan, G. Liu, and M. Bjorgvinson, J. Solid State Chem. 95, 213 (1991).</mixed-citation></ref><ref id="B9"><label>9.</label><mixed-citation>S. Toth, Magnetism of 3d frustrated magnetic insulators: α-CaCr<sub>2</sub>O<sub>4</sub>, β-CaCr<sub>2</sub>O<sub>4</sub> and Sr<sub>2</sub>VO<sub>4</sub>, Ph.D. thesis, TU Berlin (2012).</mixed-citation></ref><ref id="B10"><label>10.</label><mixed-citation>J. Teyssier, E. Giannini, A. Stucky, R. Černý, M. Erenin, and D. van Der Marel, Phys. Rev. B 93, 125138 (2016).</mixed-citation></ref><ref id="B11"><label>11.</label><mixed-citation>A. Nozaki, H. Yoshikawa, T. Wada, H. Yamauchi, and S. Tanaka, Phys. Rev. B 43, 181 (1991).</mixed-citation></ref><ref id="B12"><label>12.</label><mixed-citation>J. Matsuno, Y. Okimoto, M. Kawasaki, and Y. Tokura, Phys. Rev. Lett. 95, 176404 (2005).</mixed-citation></ref><ref id="B13"><label>13.</label><mixed-citation>H. Zhou, B. Conner, L. Balicas, and C. Wiebe, Phys. Rev. Lett. 99, 136403 (2007).</mixed-citation></ref><ref id="B14"><label>14.</label><mixed-citation>R. Viennois, E. Giannini, J. Teyssier, J. Elia, J. Deisenhofer, and D. van der Marel, J. Phys.: Conf. Ser. 200, 012219 (2010).</mixed-citation></ref><ref id="B15"><label>15.</label><mixed-citation>H. Sakurai, Phys. Procedia 75, 829 (2015).</mixed-citation></ref><ref id="B16"><label>16.</label><mixed-citation>H. Zhou, Y. Jo, J. Fiore Carpino, G. Munoz, C. Wiebe, J. Cheng, F. Rivadulla, and D. Adroja, Phys. Rev. B 81, 212401 (2010).</mixed-citation></ref><ref id="B17"><label>17.</label><mixed-citation>J. Sugiyama, H. Nozaki, I. Umegaki, W. Higemoto, E. J. Ansaldo, J. H. Brewer, H. Sakurai, T. Kao, H. Yang, and M. Martin, Phys. Rev. B 89, 020402 (2014).</mixed-citation></ref><ref id="B18"><label>18.</label><mixed-citation>I. Yamauchi, K. Nawa, M. Hiraishi, M. Miyazaki, A. Koda, K. M. Kojima, R. Kadono, H. Nakao, R. Kumai, Y. Murakami, H. Ueda, K. Yoshimura, and M. Takigawa, Phys. Rev. B 92, 064408 (2015).</mixed-citation></ref><ref id="B19"><label>19.</label><mixed-citation>T. Ueno, J. Kim, M. Takata, and T. Katsufuji, J. Phys. Soc. Jpn. 83, 034708 (2014).</mixed-citation></ref><ref id="B20"><label>20.</label><mixed-citation>G. Jackeli and D. Ivanov, Phys. Rev. B 76, 132407 (2007).</mixed-citation></ref><ref id="B21"><label>21.</label><mixed-citation>M. V. Eremin, J. Deisenhofer, R. M. Eremina, J. Teyssier, D. V. D. Marel, and A. Loidl, Phys. Rev. B 84, 212407 (2011).</mixed-citation></ref><ref id="B22"><label>22.</label><mixed-citation>G. Jackeli and G. Khaliullin, Phys. Rev. Lett. 103, 067205 (2009).</mixed-citation></ref><ref id="B23"><label>23.</label><mixed-citation>G. Khaliullin, Prog. Theor. Phys. Supplement 160, 155 (2005).</mixed-citation></ref><ref id="B24"><label>24.</label><mixed-citation>A. Oles, Spin-orbital entanglement in Mott insulators, in *Orbital Physics in Correlated Matter*, Modeling and Simulation, ed. by E. Pavarini and E. Koch, Autumn School on Correlated Electrons, Forschungszentrum Julich GmbH Zentralbibliothek, Verlag, Julich (2023), v. 13, p. 6.1.</mixed-citation></ref><ref id="B25"><label>25.</label><mixed-citation>Y. Imai, I. Solovyev, and M. Imada, Phys. Rev. Lett. 95, 176405 (2005).</mixed-citation></ref><ref id="B26"><label>26.</label><mixed-citation>Y. Imai and M. Imada, J. Phys. Soc. Jpn. 75, 094713 (2006).</mixed-citation></ref><ref id="B27"><label>27.</label><mixed-citation>Y. Imai, Y. Otsuka, and M. Imada, J. Phys.: Condens. Matter 19, 365230 (2007).</mixed-citation></ref><ref id="B28"><label>28.</label><mixed-citation>P. A. Igoshev, D. E. Chizhov, V. Y. Irkhin, and S. V. Streltsov, Phys. Rev. B 110, 115110 (2024).</mixed-citation></ref><ref id="B29"><label>29.</label><mixed-citation>R. Arita, A. Yamasaki, K. Held, J. Matsuno, and K. Kuroki, J. Phys.: Condens. Matter 19, 365204 (2007).</mixed-citation></ref><ref id="B30"><label>30.</label><mixed-citation>C. B. Crpenanos, Д. И. Хомский, УФН 187, 1205 (2017) [S. V. Streltsov and D. I. Khomskii, Soviet Physics Uspekhi 60, 1121 (2017)].</mixed-citation></ref><ref id="B31"><label>31.</label><mixed-citation>A. Georges, L. d. Medici, and J. Mravlje, Annu. Rev. Condens. Matter Phys. 4, 137 (2013).</mixed-citation></ref><ref id="B32"><label>32.</label><mixed-citation>P. A. Igoshev, S. V. Streltsov, and K. I. Kugel, J. Magn. Magn. Mater. 587, 171315 (2023).</mixed-citation></ref><ref id="B33"><label>33.</label><mixed-citation>K. H. Kyrcars, Д. И. Хомский, ЖЭТФ 15, 629 (1972) [K. I. Kugel and D. I. Khomskii, ZhETF 15, 629 (1972)].</mixed-citation></ref><ref id="B34"><label>34.</label><mixed-citation>N.-O. Linden, *Dynamical mean-field theory studies on real materials*, Ph.D. thesis, LMU (2019).</mixed-citation></ref><ref id="B35"><label>35.</label><mixed-citation>Y. Wang, L. Qi, and X. Zhang, Numer. Linear Algebra Appl. 16, 589 (2009).</mixed-citation></ref><ref id="B36"><label>36.</label><mixed-citation>S. Li, L. Lu, X. Qiu, Z. Chen, and D. Zeng, J. Glob. Optim. 90, 323 (2024).</mixed-citation></ref><ref id="B37"><label>37.</label><mixed-citation>P. Santini, S. Carretta, G. Amoretti, R. Caciuffo, N. Magnani, and G. H. Lander, Rev. Mod. Phys. 81, 807 (2009).</mixed-citation></ref><ref id="B38"><label>38.</label><mixed-citation>A. Urru, J.-R. Soh, N. Qureshi, A. Stunault, B. Roessli, H. M. Ronnow, and N. A. Spaldin, Phys. Rev. Research 5, 033147 (2023).</mixed-citation></ref><ref id="B39"><label>39.</label><mixed-citation>J. van den Brink and D. Khomskii, Phys. Rev. B 63, 140416 (2001).</mixed-citation></ref><ref id="B40"><label>40.</label><mixed-citation>D. E. Chizhov and P. A. Igoshev, Bull. Russ. Acad. Sci.: Phys. 89, 2140 (2025).</mixed-citation></ref><ref id="B41"><label>41.</label><mixed-citation>A. Afsparak, B. Bunun, *Электронный парамагнитный резонанс переходных шоков*, Мир, М. (1972).</mixed-citation></ref></ref-list></back></article>
